ΚΚΕ: Έπικίνδυνη άποστολή γιά τόν Δημήτρη Κουτσούμπα

Ο νέος γενικός γραμματέας του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας καλείται να σταματήσει τον πολιτικό χρόνο, που έχει αρχίσει να δουλεύει σε βάρος του κόμματος. Η Αλέκα Παπαρήγα διαχειρίστηκε με μαεστρία τις συνέπειες από την πτώση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» για το ΚΚΕ και κατάφερε να επιβάλει στα λεγόμενα αστικά κόμματα την αναγνώριση του θεσμικού του ρόλου.
Ύστερα από 22 χρόνια στην ηγεσία του κόμματος η κ. Παπαρήγα έδωσε ευχαρίστως τη θέση της στον Δημήτρη Κουτσούμπα, ένα στέλεχος με πλούσιο κομματικό βιογραφικό, που θεωρείται ότι βρίσκεται πολύ κοντά στις απόψεις της προκατόχου του.

Ο νέος είναι παλιός
Ο νέος γενικός γραμματέας του ΚΚΕ γεννήθηκε στη Λαμία τον Αύγουστο του 1955 και είναι απόφοιτος του νομικού τμήματος του Πανεπιστημίου της Αθήνας. Εντάχθηκε στην ΚΝΕ το 1973 και στο ΚΚΕ το 1974. Το 1977 ανέλαβε την ευθύνη των οργανώσεων στη Στερεά Ελλάδα, ενώ εκλέχθηκε, στο 12ο συνέδριο του ΚΚΕ το 1987, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής. Στο 14ο συνέδριο, που πραγματοποιήθηκε το Δεκέμβριο του 1991, προήχθη σε μέλος του πολιτικού γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής, ενώ κατά την περίοδο 1996-2005 υπήρξε και διευθυντής της κομματικής εφημερίδας «Ριζοσπάστης».
Διατέλεσε υπεύθυνος των διεθνών σχέσεων του ΚΚΕ και στο 18ο συνέδριο –Φεβρουάριος 2009– ορίστηκε από το πολιτικό γραφείο επικεφαλής της γραμματείας της Κεντρικής Επιτροπής. Από το 2011 ψιθυριζόταν ότι επρόκειτο να αντικαταστήσει την Αλέκα Παπαρήγα στην ηγεσία του κόμματος, εφόσον η τελευταία είχε αρχίσει να διατυπώνει, σε κλειστό κομματικό κύκλο, την επιθυμία της να απαλλαγεί από τα καθήκοντά της.
Το ιδεολογικό, πολιτικό προφίλ του κ. Κουτσούμπα θεωρείται απόλυτα «ορθόδοξο» και συντηρητικό. Έχει διαπρέψει καταγγέλλοντας διάφορα είδη «διασπαστών» και υπονομευτών της προσπάθειας του ΚΚΕ και υποστηρίζει μία απόλυτα μοναχική πορεία προς τον «επιστημονικό σοσιαλισμό».
Η κ. Παπαρήγα κατάφερε να μετατρέψει το ΚΚΕ σε έναν εντυπωσιακό πολιτικό αναχρονισμό. Διατήρησε μια αρκετά ισχυρή παρουσία στην πολιτική ζωή και στη Βουλή, παρά την κατάρρευση του σοβιετικού κομμουνισμού, με τον οποίο το κόμμα ήταν άμεσα συνδεδεμένο. Τα πήγε πολύ καλύτερα από άλλα ευρωπαϊκά κομμουνιστικά κόμματα που προσπάθησαν να αποφύγουν την ετυμηγορία της Ιστορίας μετασχηματιζόμενα σε κόμματα της ευρύτερης Αριστεράς και προχωρώντας σε διάφορες πολιτικές συμμαχίες. Όλα δείχνουν ότι τον πολιτικό λογαριασμό θα τον πληρώσει το ΚΚΕ κατά την περίοδο της ηγεσίας του κ. Κουτσούμπα. Αρκετοί προβλέπουν ότι θα συνεχιστεί η εκλογική πτώση του ιστορικού κόμματος, με αποτέλεσμα να δυσκολευτεί να επιτύχει στις επόμενες βουλευτικές εκλογές το 3%, που εξασφαλίζει την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.

Επτά προκλήσεις
Ο νέος ηγέτης του ΚΚΕ πρέπει να αντιμετωπίσει επτά πολιτικές προκλήσεις για να αποτρέψει την πολιτική και εκλογική συρρίκνωση του κόμματός του. Οι πιθανότητες είναι σε βάρος του, έχει ωστόσο αποδείξει ότι είναι ένα στέλεχος με μεγάλη πολιτική αντοχή.
Ο κόσμος αλλάζει με έναν τρόπο που συμβάλλει στη διεθνή περιθωριοποίηση του ΚΚΕ. Ο σοβιετικός κομμουνισμός έδωσε τη θέση του στους ολιγάρχες που ξεπήδησαν μέσα από τις τάξεις της νέας γενιάς κομματικών στελεχών και της KGB. Στην Κίνα ο κομμουνισμός συντηρείται πολιτικά οργανώνοντας την πιο άγρια καπιταλιστική ανάπτυξη. Το ΚΚΕ δεν έχει πλέον σχέσεις με τη Μόσχα, ούτε φυσικά με το Πεκίνο, ενώ έχει αποκοπεί και από τις περισσότερες αριστερές δυνάμεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που επηρεάζουν τις εξελίξεις.
Η διεθνής απομόνωση ενισχύει την εσωστρέφεια του ΚΚΕ, γεγονός που επηρεάζει και τον τρόπο που ερμηνεύει τις διεθνείς εξελίξεις. Η απομόνωση τρέφει επίσης το δογματισμό, ο οποίος εκφράζεται μέσα από τη νοσταλγία των στελεχών για τον σοβιετικού τύπου κομμουνισμό. Η πορεία προς το 19ο συνέδριο, που ανέδειξε τον κ. Κουτσούμπα στην ηγεσία, και οι ίδιες οι εργασίες του συνεδρίου οδηγούν στο ασφαλές συμπέρασμα ότι ο νέος γενικός γραμματέας θα είναι πιο δογματικός στις ιδεολογικές, πολιτικές προσεγγίσεις του και από την κ. Παπαρήγα.
Με το πέρασμα του χρόνου η κ. Παπαρήγα κέρδισε το σεβασμό των περισσότερων ΜΜΕ και αποδείχθηκε ιδιαίτερα επικοινωνιακή για τα μέτρα του ΚΚΕ. Ο κ. Κουτσούμπας δεν μοιάζει ικανός να κινηθεί με άνεση στον ανταγωνιστικό και πολιτικά επικίνδυνο χώρο των ΜΜΕ, ούτε έχει στη διάθεσή του έμπιστα στελέχη στα οποία μπορεί να απευθυνθεί για να συμβάλουν στην κάλυψη του επικοινωνιακού ελλείμματος. Η αρκετά επικοινωνιακή κ. Παπαρήγα είχε αξιοποιήσει τη μοναδική στο είδος της Λιάνα Κανέλλη, με αποτέλεσμα να έχει το ΚΚΕ μεγαλύτερη επιρροή, στον πόλεμο των ιδεών και των εντυπώσεων, από τα εκλογικά μεγέθη του.

Ο ΣΥΡΙΖΑ
Η αλλαγή φρουράς στην ηγεσία του ΚΚΕ πραγματοποιείται σε μία περίοδο κατά την οποία είναι υποχρεωμένο να λειτουργεί στη σκιά του εκλογικά πανίσχυρου ΣΥΡΙΖΑ. Παλαιότερα το ΚΚΕ είχε το πολιτικό, εκλογικό πλεονέκτημα έναντι του ΣΥΡΙΖΑ και το αξιοποιούσε με ιδιαίτερα σκληρό τρόπο για τους πρώην συντρόφους. Ο κ. Κουτσούμπας έχει ειδικευτεί στην πολιτική καταγγελία των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ και στη μετωπική αντιπαράθεση μαζί τους στο περιορισμένο πολιτικό πλαίσιο της Αριστεράς.
Ο συσχετισμός δυνάμεων όμως έχει αλλάξει σε όφελος του ΣΥΡΙΖΑ, που πέτυχε ένα εντυπωσιακό άνοιγμα στην κοινωνία και έχει αρχίσει να «λεηλατεί» εκλογικά την παραδοσιακή βάση του ΚΚΕ. Οι σοβιετικού τύπου καταγγελίες ελάχιστους πλέον επηρεάζουν και η νέα ηγεσία του ΚΚΕ οφείλει να γίνει ευέλικτη και αποτελεσματική στην αντιμετώπιση του φαινομένου ΣΥΡΙΖΑ, για να αποφύγει τα χειρότερα.
Με το δογματισμό που τον χαρακτηρίζει, ο κ. Κουτσούμπας αποκλείει κάθε είδους συνεργασία και με τις δυνάμεις που κινούνται στα αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ και έχουν αντιμνημονιακά κοινά σημεία με το ΚΚΕ. Ο νέος ηγέτης του ΚΚΕ συνοψίζει τη θέση του για ενδεχόμενη συνεργασία με δυνάμεις της Αριστεράς με τον ακόλουθο τρόπο: «Δεν υπάρχει βάση συνεργασίας με κόμματα που προέκυψαν από διάσπαση οπορτουνιστική από το κόμμα μας, όπως το ΝΑΡ, την ΑΝΤΑΡΣΥΑ, τον ΣΥΝ, όλο ή ένα τμήμα του, το “μέτωπο” του Αλαβάνου και πιθανόν νέα κόμματα που μπορεί να προκύψουν από διαγραμμένους τα τελευταία χρόνια».
Η ηγεσία του ΚΚΕ δεν γνωρίζει πώς να αντιμετωπίσει την εντυπωσιακή πολιτική και εκλογική άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ, ούτε έχει διάθεση να συνεργαστεί με δυνάμεις που κινούνται στα αριστερά του. Κινδυνεύει έτσι να πληρώσει τον πολιτικό λογαριασμό της απόλυτης απομόνωσης. Ο Αλέκος Αλαβάνος μπορεί να πρωταγωνιστήσει στο «ροκάνισμα» των δυνάμεων του ΚΚΕ με τη νέα πολιτική προσπάθειά του, που έχει σαν βασική πρόταση την έξοδο της Ελλάδας από το μνημόνιο και το ευρώ, όχι όμως από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έχει αριστερό πολιτικό λόγο, είναι επικοινωνιακός και έχει εξασφαλισμένη την προβολή από ισχυρά ΜΜΕ, η ιδιοκτησία των οποίων θεωρεί ότι μπορεί να στερήσει από τον ΣΥΡΙΖΑ το κρίσιμο εκλογικό ποσοστό των «δραχμικών» ψηφοφόρων. Δεν αποκλείεται η συστηματική προβολή του κ. Αλαβάνου να προκαλέσει την παραπέρα εξασθένιση του ΚΚΕ και να ενισχύσει έμμεσα την ηγεμονία του ΣΥΡΙΖΑ στο χώρο της Αριστεράς.

Αλλαγή σκηνικού
Η έκτη μεγάλη πολιτική πρόκληση που καλείται να αντιμετωπίσει ο κ. Κουτσούμπας είναι η άνοδος της Χρυσής Αυγής, ακόμη και σε βάρος του ΚΚΕ. Η παρακμή ορισμένων δυτικοευρωπαϊκών κομμουνιστικών κομμάτων, χαρακτηριστικό το παράδειγμα του γαλλικού ΚΚ, επιταχύνθηκε εξαιτίας της πολιτικής ανόδου της άκρας Δεξιάς. Η τελευταία έχει αποδείξει ότι μπορεί να απευθύνεται σε μη προνομιούχους ή και κοινωνικά αποκλεισμένους ψηφοφόρους, οι οποίοι στήριζαν κατά το παρελθόν το ΚΚ.
Τέλος, το ΚΚΕ αντιμετωπίζει πρόβλημα εκλογικής γήρανσης, όπως άλλωστε η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ. Οι περισσότεροι νέοι το αντιμετωπίζουν σαν ένα κόμμα που έχει ξεπεραστεί από τις εξελίξεις και η σκληρή εκλογική του βάση αποτελείται από άτομα αρκετά μεγάλης ηλικίας. Η ανάδειξη ενός μεταμοντέρνου λαϊκισμού στα πρότυπα του Μπέπε Γκρίλο και του ιταλικού Κινήματος των 5 Αστέρων ή κομμάτων που οργανώνουν τη λαϊκή αγανάκτηση μέσω Διαδικτύου, όπως οι Πειρατές στη Γερμανία, μπορεί να κάνουν ακόμη πιο δύσκολη την αποστολή του κ. Κουτσούμπα.