Τού Δημήτρη Γκάτσιου
Ο Τσίπρας όμηρος της σκληρής στάσης των δανειστών και της εσωκομματικής γκρίνιας
Σε οριακό σημείο βρίσκονται πλέον η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, μετά το ναυάγιο των Βρυξελλών και το σοκ που προκάλεσε το κείμενο της πρότασης των δανειστών. Εγκλωβισμένος στο μείγμα των προεκλογικών βερμπαλισμών του και στα αναχώματα μίας στείρας και αέναης διαπραγμάτευσης, ο κ. Τσίπρας επιχείρησε το βράδυ της Παρασκευής να μεταφέρει το αδιέξοδό του στη Βουλή, προσπαθώντας να καταστήσει συνυπεύθυνα τα κόμματα της αντιπολίτευσης για την όποια εξέλιξη. Παράλληλα, εξακολούθησε να αγνοεί τα μηνύματα περί εθνικής συναίνεσης σε αυτές τις κρίσιμες για τη χώρα στιγμές, την ώρα που η συνολική απόρριψη των θέσεων, που παρουσίασαν οι εταίροι προδικάζει περισσότερες ημέρες…ανομβρίας.
Ουσιαστικά, το επιτελείο του Μεγάρου Μαξίμου έχει να αντιμετωπίσει δύο ανοιχτά μέτωπα, που καίνε. Από τη μία, βρίσκεται η σκληρή στάση των θεσμών, που μετά τη πενταμερή του Βερολίνου, ζητούν την επιβολή σκληρών μέτρων, τα οποία «στραπατσάρουν» το περιβόητο πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης. Ένα πρόγραμμα, για το οποίο ψηφίστηκε ο κ. Τσίπρας και πλέον η εφαρμογή του ξεθωριάζει.. Από την άλλη, βρίσκεται το εσωτερικό της Κουμουνδούρου, με βουλευτές και στελέχη να βράζουν, ομνύοντας στο όνομα της ρήξης και των πρόωρων εκλογών, εάν είναι ο ΣΥΡΙΖΑ να δώσει…γη και ύδωρ στους δανειστές. Το…καμπανάκι, μάλιστα, χτύπησε ο επικεφαλής της πλέον ισχυρής τάσης του κόμματος. Της Αριστερής Πλατφόρμας. «Η Ελλάδα δεν είναι οικόπεδο και δεν εκβιάζεται», τόνισε χαρακτηριστικά ο υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Παναγιώτης Λαφαζάνης, υπενθυμίζοντας, εμμέσως πλην σαφώς και στο Μέγαρο Μαξίμου ότι οποιαδήποτε οπισθοχώρηση από βασικές κόκκινες γραμμές θα ανοίξει τον ασκό του Αιόλου στην Κουμουνδούρου.
Χαρακτηριστική της κατάστασης που επικρατεί στο ΣΥΡΙΖΑ είναι η εικόνα, που ακολούθησε το τετ α τετ του πρωθυπουργού με τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ. Τα μέτρα-φωτιά, που έφερε με τις αποσκευές του από τις Βρυξέλλες ο πρωθυπουργός, όπως η κατάργηση του ΕΚΑΣ και η αύξηση του ΦΠΑ και οι δραματικές παρεμβάσεις σε εργασιακά και ασφαλιστικό, αποτέλεσαν κόκκινο πανί για υπουργούς και βουλευτές, με το ρήμα «αποτύχαμε» να βγαίνει για πρώτη φορά μετά την 25η Ιανουαρίου από τα χείλη πολλών.
Με την κατάσταση να παραμένει ρευστή και με μεγάλο ερωτηματικό το πότε θα πραγματοποιηθεί μία νέα συνάντηση των κυρίων Τσίπρα και Γιουνκέρ (αυτή θα πραγματοποιηθεί, όταν και οι δύο πλευρές θα είναι προετοιμασμένες για το επόμενο στάδιο των συζητήσεων και αντιπροτάσεων) δύο είναι τα κυρίαρχα σενάρια. Το πρώτο θέλει την κυβέρνηση να προχωράει σε μία συμφωνία με τους εταίρους, στην οποία θα περιέχονται και κομμάτια, που θα πείσουν τους βουλευτές της συγκυβέρνησης των ΣΥΡΙΖΑ-Ανεξάρτητων Ελλήνων να δώσουν θετική ψήφο. Το δεύτερο θέλει το Μέγαρο Μαξίμου να οδηγείται σε ρήξη με τους δανειστές, μην αντέχοντας το βάρος μίας επώδυνης λύσης, που αυτόματα θα φέρει πιο κοντά και το ενδεχόμενο των πρόωρων εκλογών.
Χαρακτηριστική, άλλωστε, είναι η τοποθέτηση του υπουργού Επικρατείας και στενού συνομιλητή του κ. Τσίπρα, Αλέκου Φλαμπουράρη, στον Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής. «Μία οριστική αποτυχία στις διαπραγματεύσεις θα αύξανε την πιθανότητα προσφυγής στο λαό. Ωστόσο, όπως εξήγησα και προηγουμένως, θεωρώ ότι τελικά θα πετύχουμε την αμοιβαία επωφελή συμφωνία που επιδιώκουμε διότι είμαι βέβαιος ότι στην Ευρώπη οι δυνάμεις της λογικής και του ρεαλισμού είναι κατά πολύ ισχυρότερες από τις δυνάμεις της διχοτόμησης και της διάλυσης», επισημαίνει ο κορυφαίος υπουργός, αφήνοντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα.
Χαρακτηριστική, άλλωστε, είναι η τοποθέτηση του υπουργού Επικρατείας και στενού συνομιλητή του κ. Τσίπρα, Αλέκου Φλαμπουράρη, στον Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής. «Μία οριστική αποτυχία στις διαπραγματεύσεις θα αύξανε την πιθανότητα προσφυγής στο λαό. Ωστόσο, όπως εξήγησα και προηγουμένως, θεωρώ ότι τελικά θα πετύχουμε την αμοιβαία επωφελή συμφωνία που επιδιώκουμε διότι είμαι βέβαιος ότι στην Ευρώπη οι δυνάμεις της λογικής και του ρεαλισμού είναι κατά πολύ ισχυρότερες από τις δυνάμεις της διχοτόμησης και της διάλυσης», επισημαίνει ο κορυφαίος υπουργός, αφήνοντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα.
Ειδικότερα:
-Η περίπτωση μίας συμφωνίας ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους θεσμούς δε μπορεί να αποκλειστεί, από τη στιγμή που οι δύο πλευρές κάνουν αμοιβαίες υποχωρήσεις σε σημεία-φωτιά των δύο προτάσεων. Εάν οι δανειστές θελήσουν να συμπεριληφθεί σε ένα ενδεχόμενο deal το μείζον για την Κουμουνδούρου θέμα της απομείωσης του ελληνικού χρέους, αλλά και η αναπτυξιακή πολιτική, αυτό μπορεί να ωθήσει τους βουλευτές της συγκυβέρνησης να ανάψουν «πράσινο φως» στην ψηφοφορία, που θα πραγματοποιηθεί στη Βουλή. Ακόμα κι αν η συμφωνία περιέχει σημεία επώδυνα, που θα υποστηριχθούν δύσκολα σε επικοινωνιακό επίπεδο. «Εάν η λύση, η οποία θα ερχόταν, θα είχε μέσα το θέμα αναδιάρθρωσης του χρέους ή ένα αναπτυξιακό πακέτο, μια λύση που έδινε προοπτική, αλλιώς θα ήταν διαχειρίσιμο από μια λύση, η οποία σου λέει πάρε αυτά τα μέτρα για να πάρεις την επόμενη δόση και μετά ξανά τα ίδια. Άρα, είναι το συνολικό πακέτο που θα έρθει και όχι μόνο οι επιμέρους ρυθμίσεις που θα υπάρχουν», ανέφερε το μέλος της γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέκος Καλύβης, δείχνοντας ένα σημείο επαφής.
-Όσο κοντά είναι αυτή τη στιγμή το σενάριο μίας συμφωνίας, άλλο τόσο κοντά βρίσκεται και το σενάριο της συνολικής ρήξης και των εκλογών. Εάν η ελληνική πλευρά απορρίψει πλήρως τις προτάσεις των εταίρων, αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία σκηνικού αδιεξόδου. Στο πλαίσιο αυτό, επανέρχεται συχνά-πυκνά το ενδεχόμενο προκήρυξης πρόωρων εκλογών, με στόχο του κ. Τσίπρα να επαναβεβαιώσει τη λαϊκή εντολή της 25ης Ιανουαρίου. Βέβαια, σε μία τέτοια περίπτωση, οι εκλογές, όπως έσπευσαν να τονίσουν στελέχη της αντιπολίτευσης, θα πραγματοποιηθούν σε σκηνικό χάους, με άγνωστο αποτέλεσμα για την τύχη της χώρας.
Σύμφωνα με πηγές από τις Βρυξέλλες, οι κύριοι Τσίπρας και Γιουνκέρ συμφώνησαν στη μεταξύ τους συνάντηση ότι το θέμα του ΕΚΑΣ και του ΦΠΑ στη ΔΕΗ θα βγουν από τις σελίδες της πρότασης των δανειστών. Διόλου τυχαία, λοιπόν, ο πρωθυπουργός, στην ομιλία της Παρασκευής στη Βουλή, αναφέρθηκε σε αυτά τα δύο μέτρα, με στόχο να επικεντρωθεί εκεί η προσοχή της κοινής γνώμης και…άμα την απόσυρσή τους να θριαμβολογήσει.
Όπως προκύπτει από τις ίδιες πηγές, ο κ. Τσίπρας φλερτάρει πλέον και με το σενάριο της παράτασης του προγράμματος μέχρι το Σεπτέμβριο, προκειμένου να…αγοράσει πολιτικό χρόνο, μέχρι τις τελικές του αποφάσεις, που μπορεί να περιλαμβάνουν και το ενδεχόμενο εκλογών.
Παράλληλα, στο τραπέζι της συζήτησης φαίνεται πως πέφτει και το θέμα της αποκαλούμενης «μεγάλης συνεννόησης», με ανοχή και επιλεκτική συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, το Ποτάμι και το ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, πληροφορίες φέρνουν τον πρωθυπουργό να αποκρούει (προς το παρόν) σθεναρά ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Στην περίπτωση, που υιοθετηθεί το σενάριο της παράτασης, τότε η κυβέρνηση θα πρέπει να λάβει πακέτο μέτρων και, σε αντάλλαγμα, θα ανοίξει η χρηματοδότηση με το σταγονόμετρο από το ΤΧΣ.
Όπως προκύπτει από τις ίδιες πηγές, ο κ. Τσίπρας φλερτάρει πλέον και με το σενάριο της παράτασης του προγράμματος μέχρι το Σεπτέμβριο, προκειμένου να…αγοράσει πολιτικό χρόνο, μέχρι τις τελικές του αποφάσεις, που μπορεί να περιλαμβάνουν και το ενδεχόμενο εκλογών.
Παράλληλα, στο τραπέζι της συζήτησης φαίνεται πως πέφτει και το θέμα της αποκαλούμενης «μεγάλης συνεννόησης», με ανοχή και επιλεκτική συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, το Ποτάμι και το ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, πληροφορίες φέρνουν τον πρωθυπουργό να αποκρούει (προς το παρόν) σθεναρά ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Στην περίπτωση, που υιοθετηθεί το σενάριο της παράτασης, τότε η κυβέρνηση θα πρέπει να λάβει πακέτο μέτρων και, σε αντάλλαγμα, θα ανοίξει η χρηματοδότηση με το σταγονόμετρο από το ΤΧΣ.
Πάντως, στην Κουμουνδούρου βουλευτές και στελέχη σηκώνουν συνέχεια ψηλά το θέμα της ρήξης, επισημαίνουν πως μία συμφωνία, όπως αυτή των δανειστών δεν πρόκειται να περάσει από τη Βουλή, ενώ κρατούν ψηλά στην ατζέντα το θέμα των εκλογών, στη λογική να μεταφερθεί η ευθύνη στις πλάτες της κοινής γνώμης, που δείχνει ήδη μεγάλα σημάδια κόπωσης από το αδιέξοδο των συζητήσεων.
Τις στροφές της κριτικής ανεβάζει διαρκώς η Αριστερή Πλατφόρμα του κ. Λαφαζάνη. Στελέχη της τάσης θέτουν συχνά-πυκνά την ανάγκη διαμόρφωσης ενός Plan Β, που θα περιλαμβάνει πηγές χρηματοδότησης από τη Ρωσία και την Κίνα, ενώ μιλούν ακόμα και για επιστροφή στη δραχμή. «Αποδεικνύεται, πλέον, ότι οι «εταίροι» και δανειστές δεν ενδιαφέρονται καν για ένα έντιμο συμβιβασμό και επιδιώκουν να μας οδηγήσουν σε πλήρη υποταγή. Μια τέτοιου είδους συμφωνία δεν μπορεί να προχωρήσει και δεν μπορεί καν να αποτελέσει βάση συζήτησης. Θα σήμαινε, δε, πλήρη ακύρωση της πολιτικής ισχύος της κυβέρνησης και της λαϊκής εντολής που πήρε στις 25 Ιανουαρίου για ακύρωση μνημονίων και λιτότητας. Μια συμφωνία με τους «θεσμούς» ή θα είναι συμβατή με το κυβερνητικό πρόγραμμα ή δεν μπορεί να υπάρξει και σε μια τέτοια περίπτωση δεν θα υπάρξει», έγραψε η ιστοσελίδα iskra, που απηχεί τις απόψεις της Αριστερής Πτέρυγας, στον απόηχο των συνομιλιών στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ακόμα κι αν ο κ. Λαφαζάνης επιλέξει να υποταχθεί στο κομματικό καθήκον, σε περίπτωση που η όποια συμφωνία έρθει προς ψήφιση στη Βουλή, είναι άγνωστο εάν θα τον ακολουθήσουν οι υπόλοιποι 30 βουλευτές της Πλατφόρμας. Μεγάλο ερωτηματικό γύρω από το τι στάση θα κρατήσουν μπαίνει δίπλα στα ονόματα του Κώστα Λαπαβίτσα και του Στάθη Λεουτσάκου, ενώ άγνωστο ακόμα παραμένει τι στάση θα κρατήσουν η κ. Μακρή και ο κ. κ. Μιχελογιαννάκης.
«Δε συζητώ τον ΟΛΠ. Είμαι ξεκάθαρη στο τι έχω πει και είναι μια πρόταση που κατατέθηκε αυτή, δεν έγινε δεκτή. ΟΛΠ, αυξήσεις, ξεπουλήματα, εγώ προσωπικά ως βουλευτής δεν πρόκειται να τα ψηφίσω», τόνισε η Ραχήλ Μακρή, πριν δύο εικοσιτετράωρα. Από εκεί και πέρα η ΚΟΕ (αριθμεί περί τους πέντε βουλευτές) και η ΔΕΑ (αριθμεί περί τους τρεις βουλευτές) μπορεί να τοποθετηθούν στη λίστα με τους…επίφοβους στη διάρκεια της ψηφοφορίας. Μία λίστα, που μπορεί να αυξηθεί όσο βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και των Ανεξάρτητων Ελλήνων εμφανίζονται να διαφωνούν με κομμάτια από τα κείμενα των διαπραγματεύσεων.
Χαρακτηριστικές του…πολεμικού κλίματος εντός του ΣΥΡΙΖΑ είναι και οι δηλώσεις ορισμένων εκ των κορυφαίων στελεχών:
-«Αυτά τα μέτρα που προτείνονται δεν θα περάσουν όχι μόνο από την κυβέρνηση, αλλά και από το σύνολο του ελληνικού λαού. Εάν οι πιστωτές μας δεν κάνουν πίσω, τότε η λύση θα είναι η προσφυγή στις κάλπες προκειμένου ο ελληνικός λαός να εκφράσει με τον πλέον επίσημο τρόπο την θέληση του», τόνισε ο κ. Στρατούλης.
-«Είναι μονόδρομος να ερωτηθεί ο λαός... Είναι σκηνικό απόλυτου αδιεξόδου... Ή συνεχίζουμε σε αδιέξοδες διαπραγματεύσεις, ή ρωτάμε τον λαό πού πρέπει να πάμε... Όχι ερώτηση "ευρώ ή δραχμή" αυτό θα ήταν μια τραγωδία», επεσήμανε ο κ. Μητρόπουλος.
-«Αν πιεστούμε για να υπογράψουμε τελεσίγραφο, είναι σαφές ότι δεν το υπογράφουμε και θα ζητήσουμε από το λαό να εκφράσει την άποψή του. Θα προτείνουμε να καταψηφιστεί το τελεσίγραφο και να υπάρξει νέα, καλύτερη συμφωνία», σημείωσε ο κ. Φίλης,.
-«Εάν οι απαιτήσεις των δανειστών παραμείνουν ως έχουν τότε η διαπραγμάτευση που επαγγελθήκαμε απέτυχε», ανέφερε ο κ. Χρυσόγονος.
