Της Ελευθερίας Αρλαπάνου
Ξεκινά, σήμερα το μεσημέρι στην Αθήνα, ο νέος γύρος κρίσιμων συνομιλιών του κουαρτέτου των Θεσμών με την ελληνική κυβέρνηση. Στόχος είναι η επίτευξη συμφωνίας, ει δυνατόν συνολικής, έως τα τέλη Απριλίου, που σημαίνει πρακτικά ότι στις επόμενες εβδομάδες θα πρέπει να βρεθεί συμβιβαστική λύση στα ανοικτά «μέτωπα» της διαπραγμάτευσης και να ξεπεραστούν οι πολυεπίπεδες διαφωνίες εντός των Θεσμών αλλά και μεταξύ Θεσμών και κυβέρνησης.
Πάντως είναι διάχυτη η αίσθηση ότι η ευρωπαϊκή πλευρά των Θεσμών εμφανίζεται διατεθειμένη να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση το συντομότερο δυνατόν, υπό το βάρος του προσφυγικού, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει πως δεν θα ασκηθούν πιέσεις για δύσκολα μέτρα, όπως, για παράδειγμα, στο μέτωπο του Ασφαλιστικού. Είναι χαρακτηριστική η -ασυνήθιστη- πρωτοβουλία του Γερμανού υπουργού Οικονομικών να θέσει χθες χρονικό ορόσημο για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, τα τέλη Απριλίου. Ο ίδιος βέβαια επιχείρησε να χαμηλώσει τις προσδοκίες για την αναδιάρθρωση του χρέους, θέμα που άνοιξε χθες ο ίδιος ο επικεφαλής του Eurogroup, σκόπιμα, όπως ο ίδιος, κατά λάθος, αποκάλυψε.
Ο Β. Σόιμπλε υποστήριξε πάντως πως δεν έχει το σωστό επιχείρημα προς τους Γερμανούς γιατί κάτι τέτοιο πρέπει να είναι, τώρα, στο επίκεντρο της συζήτησης και κάλεσε την Ελλάδα να κάνει αυτά που έχουν συμφωνηθεί. Σε διαφορετικό μήκος κύματος κινήθηκε πάντως ο Γάλλος ομόλογός του διαπιστώνοντας για πρώτη φορά συναίνεση μεταξύ των πιστωτών ότι το θέμα του χρέους πρέπει να αντιμετωπιστεί και κάνοντας ειδική αναφορά στην εαρινή σύνοδο του ΔΝΤ στις 17 - 19 Απριλίου ως ένα πιθανό ορόσημο για την έναρξη της συζήτησης.
Σε κάθε περίπτωση και ανεξάρτητα από την επιχειρηματολογία της κάθε πλευράς και τους εσωτερικούς περιορισμούς που αντιμετωπίζει, γεγονός είναι πως περίπου ενάμιση μήνα μετά την προσωρινή διακοπή των συνομιλιών, οι Θεσμοί επέστρεψαν και ξεκινά πάλι η διαπραγμάτευση. Και αυτό κατέστη δυνατή και με τη συμμετοχή του ΔΝΤ, αφού έπεσε στο τραπέζι και το θέμα του χρέους.
Στο επίκεντρο βρίσκονται μεγάλα «αγκάθια» με κεντρικό κορμό το δημοσιονομικό κενό των επόμενων ετών και σημαντικά «μέτωπα» το ασφαλιστικό, τις αλλαγές στο φορολογικό καθεστώς, τη διαχείριση των κόκκινων δανείων και τις ιδιωτικοποιήσεις.
Ειδικά όσον αφορά στο δημοσιονομικό κενό, η αριθμητική απόσταση μεταξύ όλων των πλευρών παραμένει, σύμφωνα με πληροφορίες, σημαντική με το Ταμείο να τηρεί την πιο σκληρή στάση, ανεβάζοντας τον πήχυ των πιθανών μέτρων στο 4% - 5% του ΑΕΠ μεταξύ δηλαδή 7 - 9 δισ. ευρώ, την Κομισιόν να κάνει λόγο για κενό στα επίπεδα του 3% και την ελληνική πλευρά να προσεγγίζει προς τις θέσεις της Κομισιόν, αφού και οι δύο φέρονται να θεωρούν πως εάν εφαρμοστούν συγκεκριμένα μέτρα στο ασφαλίστικό και τη φορολόγηση το κενό θα υποχωρήσει σημαντικά.
Ο πρώτος γύρος των συνομιλιών, που ξεκινά σήμερα, αναμένεται να ολοκληρωθεί περίπου στις 24 Μαρτίου, αφού θα πρέπει οι εκπρόσωποι των πιστωτών να αναχωρήσουν γιατί μεσολαβεί η εορτή του Καθολικού Πάσχα. Εκτός και εάν έως τότε έχει υπάρξει θεαματική πρόοδος σε όλα τα μέτωπα, το πιθανότερο είναι το κουαρτέτο να επιστρέψει για να μπορέσει να κλείσει η τεχνική συμφωνία μέσα στον Απρίλιο.
Το πρεστίζ και η ουσία
Μεγάλο ερώτημα παραμένει πότε θα ξεκινήσει η συζήτηση για το χρέος. Χθες ο Β. Σόιμπλε, εκτίμησε πως η αξιολόγηση θα ολοκληρωθεί τον Απρίλιο, λίγο πριν από το Ορθόδοξο Πάσχα. Ο ίδιος όμως τήρησε σκληρή γραμμή στο θέμα του χρέους, εκτιμώντας πως δεν συντρέχει κανένας λόγος για να ληφθούν από τώρα αποφάσεις για το πώς θα μειωθούν τα βάρη του ελληνικού χρέους στο άμεσο μέλλον. Όπως μετέδωσε η Wall Street Journal, ο κ. Σόιμπλε ξεκαθάρισε πως δεν έχει το σωστό επιχείρημα για τους Γερμανούς βουλευτές και το γερμανικό κοινό... γιατί κάτι τέτοιο πρέπει να είναι στο επίκεντρο της συζήτησης τώρα.
Όπως υποστήριξε η δομή των δάνειων διάσωσης προς την Ελλάδα εξασφαλίζουν ότι η χώρα δεν έχει υψηλές πληρωμές τόκων ή δόσεων μέχρι το 2025, συνεπώς δεν υπάρχει ανάγκη να ληφθούν τώρα μέτρα για τη μείωση των μελλοντικών πληρωμών. «Αυτό το σημείο της συζήτησης είναι γοήτρου και όχι ουσίας», δήλωσε χαρακτηριστικά, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα πως η Γερμανία εξακολουθεί να επιμένει ότι το ΔΝΤ είναι μέρος του προγράμματος στήριξης της ελληνικής πλευράς. Σε διαφορετικό μήκος κύματος κινήθηκε ο Γάλλος υπουργός Οικονομίας, Μ. Σαπέν. «Δεν είχα δει ποτέ να υπάρχει τόση συναίνεση ότι το ερώτημα του χρέους πρέπει να αντιμετωπιστεί» δήλωσε σύμφωνα με το Bloomberg.
Πρόσθεσε δε πως η στήριξη για την ανάληψη δράσεων που θα ρυθμίζουν το ελληνικό χρέος δεν ήταν ποτέ τόσο ισχυρή, ειδικά αν η Ελλάδα ολοκληρώσει την πρώτη αξιολόγηση. «Το ερώτημα του χρέους βρίσκεται τώρα στο τραπέζι, ώστε να μην τους έχουμε σε κατάσταση πίεσης για πάντα», είπε ο κ. Σαπέν. Ξεκαθάρισε πως το κούρεμα του χρέους δεν συζητείται καθώς είναι «κόκκινη γραμμή», αλλά εξέφρασε την αισιοδοξία του. «Πρέπει και μπορούμε να το κάνουμε με τέτοιο τρόπο που δεν θα γίνουν κουρέματα. Αυτή είναι μια κόκκινη γραμμή για εμάς. Αλλά είμαστε συνηθισμένοι σε αυτά. Υπάρχει ένα μεγάλο εύρος εναλλακτικών», υποστήριξε.
Πρώτη συνάντηση
Σήμερα το μεσημέρι σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας αναμένεται η πρώτη συνάντηση του κουαρτέτου των Θεσμών με τον υπουργό Οικονομικών Ευκλ.Τσακαλώτο. Εκεί θα ανοίξει η «βεντάλια» των μεγάλων ανοικτών θεμάτων της διαπραγμάτευσης, με τις συνομιλίες να ξεκινούν μετά από περίπου ενάμιση μήνα διακοπής και με πρώτο ορόσημο, στη φάση αυτή, το Καθολικό Πάσχα στις 27 Μαρτίου.
Οταν «μίλησαν» τα μικρόφωνα
Μια ιδιωτική συνομιλία μεταξύ του Πιερ Μοσκοβισί και του Γερούν Ντάισελμπλουμ «έπιασε» ένα ανοιχτό μικρόφωνο μετά τη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε την ολοκλήρωση του Eurogroup τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες. «Νομίζω ότι πυροδότησες ένα τεράστιο ντιμπέιτ για το χρέος, για την ελάφρυνση του χρέους», λέει ο κ. Μοσκοβισί, για να λάβει την απάντηση από τον επικεφαλής του Eurogroup: «Έπρεπε. Το έκανα σκόπιμα». Το θέμα του χρέους αναπόφευκτα συνδέεται με την πρώτη αξιολόγηση και το κρίσιμο ερώτημα είναι με ποιους όρους και πότε η Ευρώπη θα «απελευθερώσει» μέτρα για την ελάφρυνση του χρέους, αλλά και ποια μέτρα θα είναι τελικά αυτά.
Σε τεχνικό επίπεδο, ομάδες τεχνοκρατών έχουν ήδη καταρτίσει ασκήσεις επί χάρτου, και μένει να αποδειχθεί τις επόμενες εβδομάδες ποιο θα είναι το μενού της λύσης. Κεντρικοί άξονες στα σενάρια παραμένουν ο ετεροχρονισμός των λήξεων, αλλά και η μετατροπή επιτοκίων από κυμαινόμενα σε σταθερό. Το ΔΝΤ προκρίνει γενναίες λύσεις, καθώς υποστηρίζει πως σε αντίθετη περίπτωση θα πρέπει να γίνουν ακόμη πιο μεγάλες περικοπές στις συντάξεις. Περιορίζει ωστόσο τα μέτρα για το χρέος μόνο στην Ευρώπη αφού το ίδιο εξαιρεί τον εαυτό του, εξαιτίας καταστατικών περιορισμών που επικαλείται.
«Ετοιμοι να κινηθούμε γρήγορα»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι έτοιμη να «κινηθεί γρήγορα» για την ταχύτερη δυνατή ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης, όμως το πόσο γρήγορα θα τελειώσουν οι διαπραγματεύσεις εξαρτάται πρωτίστως από την ελληνική κυβέρνηση, δήλωσε χθες ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόφσκις, τονίζοντας πως πρέπει να γίνει ακόμη σημαντική δουλειά. Όπως εκτίμησε δεν μπορούμε να κινηθούμε πιο γρήγορα από τις ελληνικές αρχές, ή να θέσουμε κάποια διορία, ενώ επιχείρησε να αποσυνδέσει το προσφυγικό από την αξιολόγηση και τόνισε πως ο κεντρικός άξονας της διαπραγμάτευσης είναι το Μνημόνιο που υπογράφηκε το καλοκαίρι.
