Ή διαπλοκή ΔΕΗ -Μυτιληναίου ματαιώνει τήν ίδιωτικοπίηση

Οι διαπλεκόμενες σχέσεις της ΔΕΗ με τον Όμιλο Μυτιληναίου ήρθαν ξανά στην επικαιρότητα μετά τη δίωξη που άσκησε ο εισαγγελέας κ. Κορέας σε βάρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΗ κατά την περίοδο Τάκη Αθανασόπουλου αλλά και του κ. Μυτιληναίου, εκπροσώπου της ΜΕΤΚΑ, εταιρείας που ανήκει στον Όμιλο Μυτιληναίου. Κατά την άποψη του εισαγγελέα, το 2007, οπότε η διοίκηση της ΔΕΗ ανέθεσε στη ΜΕΤΚΑ την κατασκευή μιας μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Αλιβέρι, οι δύο πλευρές έβλαψαν, βάσει προγράμματος, το δημόσιο συμφέρον.

Με τη γνωστή μέθοδο

Η διοίκηση της ΔΕΗ ανέλαβε συμβατικές υποχρεώσεις, που ήταν φανερό ότι δεν μπορούσε να εκπληρώσει, και στη συνέχεια κατέβαλε αποζημιώσεις πολλών δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ στη ΜΕΤΚΑ, εξαιτίας της μη έγκαιρης λειτουργίας της μονάδας του Αλιβερίου. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν είχαν εξασφαλιστεί οι άδειες για την έγκαιρη κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου, που θα τροφοδοτούσε τη νέα μονάδα της ΔΕΗ.

Έχει δημιουργηθεί πλέον μόδα στην υπογραφή εκ μέρους των εκπροσώπων του ελληνικού Δημοσίου συμβάσεων με εξαιρετικά δεσμευτικούς όρους, η μη τήρηση των οποίων οδηγεί σε αστρονομικές αποζημιώσεις υπέρ των εκπροσώπων μεγάλων συμφερόντων. Οι τελευταίοι αποζημιώνονται για έργα που δεν γίνονται, για προγραμματισμένες καθυστερήσεις που έχουν σχέση με την κατασκευή των εθνικών οδών, για καθυστερήσεις που έχουν σχέση με βασικά έργα της ΔΕΗ και δεν αφορούν μόνο στη ΜΕΤΚΑ του Ομίλου Μυτιληναίου κ.λπ.

Η πρωτοβουλία της Δικαιοσύνης σε βάρος του κ. Αθανασόπουλου και των άλλων μελών του τότε Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΗ, αλλά και σε βάρος του κ. Μυτιληναίου, προκαλεί ντόμινο στο φιλόδοξο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που έχει ενταχθεί στο μνημόνιο. Ο κ. Αθανασόπουλος υποχρεώθηκε σε παραίτηση για «λόγους ευθιξίας» από τη θέση του επικεφαλής του ΤΑΙΠΕΔ, το οποίο οργανώνει το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων. Αντιμετωπίζεται από όλους σαν ένας έμπειρος μάνατζερ με σημαντική πορεία στον ιδιωτικό τομέα, που θα μπορούσε, εάν ήθελε, να κατοχυρώσει τα καλώς εννοούμενα συμφέροντα της ΔΕΗ έναντι του Ομίλου Μυτιληναίου.

Από τη στιγμή που ο κ. Αθανασόπουλος κατηγορείται για συμπαιγνία με τον Όμιλο Μυτιληναίου σε βάρος της ΔΕΗ, υπονομεύεται η όλη διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων, και ειδικά σε ό,τι αφορά τη ΔΕΗ. Είναι γνωστό ότι η κυβέρνηση έχει συμφωνήσει με την τρόικα αλλά και το Βερολίνο, που ενδιαφέρεται να ενισχύσει την παρουσία του στην ενεργειακή υποδομή της Ελλάδας, να σπάσει σε πρώτη φάση τη ΔΕΗ στα δύο, δημιουργώντας ένα «πακέτο» αποτελούμενο από τις καλύτερες ενεργειακές μονάδες της, έτοιμο για ιδιωτικοποίηση, και στη συνέχεια να επιχειρήσει και την ιδιωτικοποίηση του υπόλοιπου της ΔΕΗ, τα οικονομικά του οποίου δεν θα είναι τόσο ελκυστικά.

Πολιτική προετοιμασία

Η κυβέρνηση Σαμαρά και τα ΜΜΕ που την υποστηρίζουν με το αζημίωτο προετοιμάζουν πολιτικά την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ εδώ και καιρό. Έχουν μετατρέψει τους εργαζόμενους σε αυτήν, και ιδιαίτερα τις συνδικαλιστικές τους οργανώσεις, σε επικοινωνιακό, πολιτικό στόχο, με το επιχείρημα ότι κοστίζουν υπερβολικά πολλά στην επιχείρηση και τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και πως  έχουν συντεχνιακή νοοτροπία. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το μισθολόγιο της ΔΕΗ ήταν υπερβολικά φουσκωμένο μέχρι το 2009-2010, έχει υποστεί όμως μία μείωση της τάξης του 30%, στο πλαίσιο της εφαρμογής των μνημονίων. Όσο για τη ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, λειτουργεί πράγματι με συντεχνιακή λογική και δοκιμάζει συχνά τις αντοχές της ελληνικής κοινωνίας.

Ανεξάρτητα όμως από τις ευθύνες των εργαζομένων στη ΔΕΗ και της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, αυτές δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται σαν άλλοθι για την προκλητική εξυπηρέτηση των διαπλεκόμενων συμφερόντων στο χώρο της ενέργειας.

Τα γεγονότα στη Βουλγαρία, όπου η ιδιωτικοποίηση της παραγωγής και του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας οδήγησε σε προκλητικά υψηλές χρεώσεις και στην εξέγερση του πληθυσμού μας προειδοποιούν γι’ αυτά που πρόκειται να συμβούν εάν πραγματοποιηθεί η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ με τους όρους των πιστωτών του ελληνικού Δημοσίου, των Γερμανών και συμφερόντων που έχουν την επιχειρηματική συμπεριφορά του Ομίλου Μυτιληναίου. Η εξέγερση των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας οδήγησε στην πτώση της κυβέρνησης του Μπόικο Μπορίσοφ στη Βουλγαρία και στην προκήρυξη πρόωρων εκλογών για τις 12 Μαΐου. Το νέο σκάνδαλο Αθανασόπουλου - Μυτιληναίου, όπως περιγράφεται από τον αρμόδιο εισαγγελέα, τινάζει πολιτικά στον αέρα την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ.

Χτυπάει πάντα δύο φορές

Η εμπλοκή του Ομίλου Μυτιληναίου στη διαχείριση της ΔΕΗ με έναν αμφιλεγόμενο τρόπο, που μπορεί να είναι και ποινικά κολάσιμος για τους πρωταγωνιστές, συμπληρώνει με το χειρότερο τρόπο τη σκανδαλώδη αγοραπωλησία ηλεκτρικής ενέργειας από τη μονάδα της βιομηχανίας της Αλουμίνας –ιδιοκτησίας του Ομίλου Μυτιληναίου– προς τη ΔΕΗ και αντιστρόφως, που, σύμφωνα με ορισμένους υπολογισμούς, επιβαρύνει τα οικονομικά της επιχείρησης με ένα ποσό της τάξης των 50-60 εκατομμυρίων ευρώ το χρόνο.

Πρόκειται για μια σκανδαλώδη μεθόδευση που ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 2011, με πρωθυπουργό τον Γιώργο Παπανδρέου και αρμόδιο υπουργό τον πολυσυζητημένο Γιώργο Παπακωνσταντίνου. Η βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ Ηρώ Διώτη είχε κάνει τότε (29 Ιουλίου 2011) την ακόλουθη δήλωση: «Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στην κορύφωση ενός διαχρονικού σκανδάλου μεταξύ των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και ΝΔ και της εταιρείας Αλουμίνιον Α.Ε. του Ομίλου Μυτιληναίου, του οποίου εκτυλίσσεται τώρα η τελευταία (;) πράξη. Στο νομοσχέδιο για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας με προκλητικό τρόπο στο άρθρο 197 εισάγονται διατάξεις, ακριβώς για να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα της συγκεκριμένης εταιρείας.

Το σκάνδαλο εκτυλίσσεται τα τελευταία χρόνια σε 4 πράξεις:

Πράξη πρώτη: Η προηγούμενη κυβέρνηση (Νέα Δημοκρατία) ενδίδει στις αφόρητες πιέσεις του ομίλου και συναινεί στη μετατροπή της μονάδας συμπαραγωγής (ΣΗΘ), ισχύος 334 MW, της Αλουμίνιον Α.Ε. από αυτοπαραγωγό σε παραγωγό, ρύθμιση από την οποία ήδη επωφελείται ο όμιλος, αφού πουλάει το ρεύμα στο σύστημα πολύ ακριβότερα από όσο το αγοράζει.

Πράξη δεύτερη: Η επίμονη προσπάθεια της Αλουμίνιον Α.Ε. να αντιμετωπιστεί η μονάδα από απλή μονάδα συμπαραγωγής (ΣΗΘ) ως μονάδα υψηλής αποδοτικότητας (ΣΗΘΥΑ), ώστε να εκμεταλλευτεί την προνομιακή αντιμετώπιση των ΣΗΘΥΑ, εκμεταλλευόμενη διατάξεις του νόμου 3734/2009, οι οποίες, ωστόσο, χρήζουν περαιτέρω διασαφηνίσεων.

Πράξη τρίτη: Η λειτουργία επί 3 χρόνια της συγκεκριμένης μονάδας, χωρίς άδεια λειτουργίας, με την επίκληση του επιχειρήματος ότι πρέπει να υπάρξουν οι αναγκαίες ρυθμίσεις στους κώδικες διαχείρισης και συναλλαγών του συστήματος. Το αποτέλεσμα να προμηθεύεται το σύστημα ηλεκτρική ενέργεια από μονάδα που για τις αρμόδιες Αρχές είναι “ανύπαρκτη”.

Πράξη τέταρτη: Η προσπάθεια του υπουργείου, με τη συγκεκριμένη φωτογραφική ρύθμιση του άρθρου 197, όχι μόνο να επικυρωθεί η αντιμετώπιση της συγκεκριμένης μονάδας σαν ΣΗΘΥΑ, αλλά και να αντιμετωπιστεί τιμολογιακά με πολιτική ανάλογη αυτής των ΑΠΕ. Με λίγα λόγια, επιδοτείται από την πολιτεία η τιμή αγοράς του ρεύματος από τη συγκεκριμένη μονάδα της Αλουμίνιον Α.Ε., επιβαρύνοντας με ένα τεράστιο κόστος το λογαριασμό του ειδικού τέλους των ΑΠΕ, κόστος που θα κληθούν να πληρώσουν, φυσικά, οι πολίτες, μέσω των λογαριασμών του ρεύματος.

Το νομοσχέδιο, εξάλλου, αποπνέει μια κυνική προσέγγιση του τι σημαίνει διευκολύνω ιδιωτικές επενδύσεις, εκποιώ δημόσια αγαθά και δεν ενδιαφέρομαι καθόλου για τις επιπτώσεις στην κοινωνία σε συνθήκες κρίσης, ούτε για τις περιοχές που θίγονται, τους κατοίκους που αντιδρούν, τις τοπικές οικονομίες που βλάπτονται. Όλο το νομοθέτημα είναι σαν να έχουν βάλει εκπροσώπους τους οι εταιρείες να νομοθετήσουν, ενώ δουλειά μιας κυβέρνησης θα ήταν να προστατέψει τα συμφέροντα των Ελλήνων πολιτών και το φυσικό μας πλούτο».

Εκείνη την εποχή ο παραδοσιακός δικομματισμός ΝΔ και ΠΑΣΟΚ έμοιαζε ακόμη πανίσχυρος, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε πολλαπλασιάσει τα εκλογικά του ποσοστά και ο Όμιλος Μυτιληναίου είχε την εικόνα «εθνικού πρωταθλητή», που μπορούσε να επιβαρύνει τα οικονομικά της ΔΕΗ για να εξυπηρετήσει τη στρατηγική του.

Με δικά μας λεφτά

Εάν κρίνουμε από την εισαγγελική παρέμβαση εναντίον του Ομίλου Μυτιληναίου αλλά και τις καταγγελίες του ΣΥΡΙΖΑ, η διαπλοκή επιδοτείται στον ενεργειακό χώρο με προκλητικό τρόπο.

Ακόμη και σήμερα ο Όμιλος Μυτιληναίου προβάλλει την εικόνα μιας εξαιρετικά ανταγωνιστικής πολυεθνικής που έχει επιλέξει να έχει έδρα την Ελλάδα, ενώ θα μπορούσε να είχε αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που προσφέρει η παγκοσμιοποίηση.

Με βάση την υπόθεση της μονάδας στο Αλιβέρι αλλά και τις σχέσεις της μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της βιομηχανίας Αλουμίνας με τη ΔΕΗ, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι ο Όμιλος Μυτιληναίου είναι βαριά επιδοτούμενος από το δημόσιο χρήμα της ΔΕΗ και των φορολογούμενων πολιτών. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι ουρές των μη προνομιούχων συμπολιτών μας στα ταμεία της ΔΕΗ –όπου σπεύδουν να ρυθμίσουν το λογαριασμό για το ηλεκτρικό ρεύμα και το τέλος για τα ακίνητα– σπάνε κάθε προηγούμενο ρεκόρ, η διαπλεκόμενη εξυπηρέτηση, αυτοεξυπηρέτηση στο χώρο της ενέργειας είναι προκλητική από οικονομική και κοινωνική άποψη.

Η διεθνοποίηση των δραστηριοτήτων του Ομίλου Μυτιληναίου στηρίζεται στην επιδότησή του με δημόσιο χρήμα στη χώρα μας και αποδεικνύεται αρκετά προβληματική. Η διοίκηση του Ομίλου προτιμά να αναπτύσσει τις επιχειρηματικές της δραστηριότητες σε χώρες εξαιρετικά υψηλού επιχειρηματικού κινδύνου και με καθεστώτα που αντιμετωπίζονται διεθνώς σαν εξαιρετικά προβληματικά. Αναφέρουμε ενδεικτικά ότι στις αρχές του 2011, οπότε η ΜΕΤΚΑ δήλωνε ανεκτέλεστο υπόλοιπο 2,2 δισεκατομμυρίων ευρώ, το 60% από αυτό αντιστοιχούσε σε δύο μεγάλες μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που είχε αναλάβει να κατασκευάσει στη Συρία με τις ευλογίες, εννοείται, του καθεστώτος Άσαντ.

Επιστροφή στις ρίζες

Οι διαχειριστικές περιπέτειες της ΜΕΤΚΑ και γενικότερα του Ομίλου Μυτιληναίου οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας –η ΔΕΗ παράγει πλέον μόνο τα 2/3 της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας– και ο προγραμματισμός της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ γίνονται σε βάρος του δημόσιου συμφέροντος και της προοπτικής της ελληνικής οικονομίας.

Ανεξάρτητα από τις μνημονιακές υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει οι ελληνικές κυβερνήσεις στο πλαίσιο ενός ανεφάρμοστου προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων, το οποίο στην αρχική του έκδοση υποτίθεται ότι θα εξασφάλιζε στο ελληνικό Δημόσιο έσοδα ύψους 50 δισ. ευρώ και θα μετέτρεπε σε βιώσιμο το δημόσιο χρέος, οι συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί επιβάλλουν μια επιστροφή στις ρίζες, με τη μετατροπή της ΔΕΗ σε καταλύτη για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Η Επιχείρηση πρέπει να απαλλαγεί από τον εναγκαλισμό των διαπλεκόμενων συμφερόντων που την απομυζούν οικονομικά, βάσει συγκεκριμένων νόμων αλλά και αποφάσεων των διοικήσεών της. Πρέπει επίσης να σταματήσει να παίζει ρόλο φοροεισπράκτορα, με αποτέλεσμα να αυξάνονται συνεχώς οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς αυτήν.

Είναι τέτοια η ένταση των φαινομένων ύφεσης, ώστε τα τελευταία 4 χρόνια παρατηρείται σταθερή μείωση στη ζήτηση της ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), το Φεβρουάριο παρατηρήθηκε πτώση κατά 12% στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, στα 3,84 εκατομμύρια μεγαβατώρες (MWh). Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μηνιαία πτώση που έχει καταγραφεί από τον Αύγουστο του 2004, οπότε δίνονται στη δημοσιότητα τα σχετικά στοιχεία. Η μείωση στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αποδίδεται στην πτώση της βιομηχανικής παραγωγής αλλά και στις σχετικά υψηλές θερμοκρασίες του Φεβρουαρίου, που περιόρισαν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τα νοικοκυριά που ήθελαν να θερμανθούν αποφεύγοντας το κόστος του υπερφορολογημένου πετρελαίου θέρμανσης.

Σε συνθήκες μεγάλης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης επιβάλλονται η εξυγίανση και η ανάπτυξη της ΔΕΗ και πρέπει να εγκαταλειφθούν οριστικά οι διαπλεκόμενες πρακτικές οικονομικής λεηλασίας της, ενώ η πολυδιαφημισμένη ιδιωτικοποίησή της μοιάζει πολιτικά και κοινωνικά αδιανόητη.