Με την επιτυχημένη εκτόξευση του SLBM «Bulava», ολοκληρώνεται η διαδικασία δοκιμών της ρωσικής πυραυλικής «πυρηνικής τριάδας», από ξηράς, αέρος και θαλάσσης. Την τελευταία δοκιμή του διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου με πυρηνική κεφαλή στο πεδίο δοκιμών Κουρά στη χερσόνησο Καμτσάτκα, ανακοίνωσε στις 10 Σεπτεμβρίου ο εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Άμυνας, ταξίαρχος Ίγκορ Κονασενκόφ.
Η αναβάθμιση των στρατηγικών πυρηνικών υποβρυχίων είναι ένα εξαιρετικά επίκαιρο καθήκον για τις Ένοπλες Δυνάμεις της Ρωσίας. Κι αυτό δεν είναι μια κίνηση «επίδειξης ισχύος» του Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο πρόεδρος, απλά, αποκαθιστά την ισχύ του Στόλου και τον εκσυγχρονίζει, από εκεί που ήταν διαλυμένος τη δεκαετία του 1990. Ηδη, με την ένταξη στο ΠΝ των στρατηγικών υποβρυχίων της κλάσης «Borey», έγινε ένα σημαντικό βήμα.
Το πυρηνικό οπλοστάσιο των «Borey»
Τα υποβρύχια της κλάσης «Borey» έχουν σχεδιαστεί για να βάλλουν με 16 πυρηνικά βλήματα σε απόσταση μέχρι 8 - 9 χιλιάδες km. Τα νέα υποβρύχια παρέλαβαν και νέους πυραύλους. Η πιο βελτιωμένη έκδοση «Borey-Α» θα παραλάβει το μεγαλύτερο αριθμό πυραύλων. Αν τα ήδη υπηρετούντα υποβρύχια της κλάσης «Borey», «Yury Dolgoruky», «Vladimir Monomakh»και «Alexander Nevsky», είναι εξοπλισμένα με 16 πυραύλους, τα υπό κατασκευή πυρηνοκίνητα υποβρύχια σκάφη του έργου «Borey-A» («Knyaz Vladimir» και «Knyaz Oleg»), θα έχουν από 20 πυραύλους. Καθένα από αυτά τα βλήματα έχει ικανότητα ελιγμών και αυτόνομη καθοδήγηση, με δυνατότητα αλλαγής της τροχιάς εν πτήσει, σε ύψος και κατεύθυνση. Μεταφέρει δε, από έξη έως δέκα πυρηνικές κεφαλές, ισχύος 100-150 κιλοτόνων.
Μέχρι το 2020, το ΠΝ θα ενισχυθεί με οκτώ στρατηγικά υποβρύχια εξοπλισμένα με βαλλιστικούς πυραύλους (SLBM) των σχεδίων «Borey» και «Borey-A». Για αυτό το θέμα είπε στην RBTH ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας ναυτικών εξοπλισμών, Γιούρι Βεντέρνικοφ: «Μας έχουν μείνει λίγα στρατηγικά υποβρύχια εξοπλισμένα με βαλλιστικούς πυραύλους: Τα υποβρύχια της κλάσης «Delfin» (Delta-IV class) και «Kalmar» (κλάση Delta-III). Με την ηλικία των «Δελφινιών» και των «Καλαμαριών» να έχει περάσει τα 25 χρόνια, η ένταξη νέων στρατηγικών υποβρυχίων που θα αναζωογονήσουν τους Στόλους, επείγει εξαιρετικά. Παρ’ όλα αυτά, το 2012, αποφασίστηκε να παραταθεί η διάρκεια ζωής των πεπαλαιωμένων έργων «Delfin» και «Kalmar» με την άμεση επισκευή τους, τουλάχιστον μέχρι το 2015».
Μια πανάκριβη σειρά άστοχων εκτοξεύσεων
«Η ενοποίηση των συστημάτων με ελάχιστο κόστος στο νέο χώρο, δεν επιτεύχθηκε», λέει ο Μιχαήλ Τιμοσένκο. «Δυστυχώς, υπήρξαν παράλογες προσδοκίες για το σχεδιασμό μιας «ενοποιημένης» έκδοσης πυραύλου για εκτόξευση τόσο από εγκαταστάσεις στη στεριά, όσο και από θαλάσσης. Τα προβλήματα στην εκτόξευση μπορεί επίσης να σχετίζονταν με την έλλειψη ολοκληρωμένων προτύπων δοκιμών. Ως εκ τούτου, όλα αυτά τα χρόνια των αποτυχημένων δοκιμών, έχουν δαπανηθεί πολλά χρήματα και το κόστος του έργου εκτινάχθηκε στα ύψη. Την ίδια στιγμή, ήταν αδύνατο να εγκαταλειφθεί το έργο «Bulava», καθώς τα πυρηνικά υποβρύχια της κλάσης «Borey» σχεδιάστηκαν και χτίστηκαν μ’ αυτή την πυραυλική βάση».Το «project Bulava» διαρκεί ήδη 15 χρόνια. Ο φιλόδοξος στόχος του σχεδίου ήταν, το κοινό πυραυλικό σύστημα να μπορεί να εξυπηρετεί τις ανάγκες τόσο των δυνάμεων της Ξηράς, όσο και του Στόλου», είπε στη RBTH ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας σε θέματα πυραυλικής άμυνας, Μιχαήλ Τιμοσένκο. Το έργο μεταφέρθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990 στο «Ινστιτούτο Θερμικής Τεχνολογίας της Μόσχας» («ΙΘΤΜ»), που δημιούργησε τους βαλλιστικούς πυραύλους «Topol-M». Κατά τη στιγμή της μεταβίβασης του τεχνικού φακέλου, το 75% των εργασιών του σχεδίου είχαν υλοποιηθεί στο «Κρατικό Πυραυλικό Κέντρο – Β.Π. Μακέγιεφ». Παραδοσιακά, το Κέντρο ασχολείται με το σχεδιασμό και την ανάπτυξη πυραύλων για το Πολεμικό Ναυτικό.
Μια άλλη εκδοχή είναι ότι τα προβλήματα στην εκτόξευση του πυραύλου «Bulava» σχετίζονται με την ποιότητα της κατασκευής του στο εργοστάσιο Βότκινσκι, που ανήκει στην εταιρεία «Ινστιτούτο Θερμικής Τεχνολογίας της Μόσχας». Σε αυτή την περίπτωση, το πρόβλημα θα μπορούσε να οφείλεται όχι τόσο στην έλλειψη καταρτισμένων και υψηλά ειδικευμένων μηχανικών και εργατών, όσο στους τεράστιους όγκους των αμυντικών παραγγελιών. Στη δεκαετία του 2000, το ΙΘΤΜ είχε δεχθεί καταιγισμό από αμυντικές παραγγελίες. Επιπλέον, είχε χαθεί το εξειδικευμένο δυναμικό, που είχε βγει από την παραγωγική διαδικασία στη δεκαετία του 1990, και η νέα γενιά δεν πήγαινε με όρεξη σ’ αυτά τα επαγγέλματα. Συνολικά, το έλλειμμα ειδικευμένου εργατικού δυναμικού, ανάγκασε την αρμόδια στρατιωτικο-βιομηχανική Επιτροπή της Ρωσικής Ομοσπονδίας να αναπτύξει πρόσφατα ένα ειδικό πρόγραμμα για τη στελέχωση των αμυντικών επιχειρήσεων της χώρας.
Κάτω από τους πάγους της Αρκτικής
Μόλις τοποθετηθούν οι πύραυλοι, τα υποβρύχια θα πλεύσουν στην νέα βάση και θα αναπτυχθούν στους τομείς ευθύνης τους. Το υποβρύχιο «Alexander Nevsky» θα έπρεπε να είχε ήδη ενταχθεί στο Στόλο του Ειρηνικού, αλλά αποφασίστηκε να αναβληθεί η αποστολή του στη νέα βάση μέχρι το 2015. Είναι πιθανόν αυτό να οφείλεται στις αποτυχημένες εκτοξεύσεις των «Bulava». Ο υπουργός Άμυνας, Σεργκέι Σοϊγκού, απαίτησε να πραγματοποιηθούν τουλάχιστον πέντε επιτυχημένες εκτοξεύσεις προτού το υποβρύχιο αναλάβει υπηρεσία με τους πυραύλους σε επιχειρησιακή ετοιμότητα. Το φθινόπωρο του 2014 αναμένεται η επόμενη εκτόξευση από το «Alexander Nevsky». Μαζί με αυτό το υποβρύχιο, στο Στόλο του Ειρηνικού θα ενταχθεί και το πυρηνικό υποβρύχιο «Vladimir Monomakh» που πέρασε όλες τις δοκιμές και στο τέλος του έτους θα παραδοθεί επίσημα στο ρωσικό Πολεμικό Ναυτικό.
Πηγές στο ρωσικό υπουργείο Άμυνας αναφέρουν ότι στο τέλος του καλοκαιριού - αρχές του φθινοπώρου του 2015, το υποβρύχιο «Alexander Nevsky», εξοπλισμένο με πυραύλους «Bulava», θα πλεύσει κάτω από τους πάγους της Αρκτικής, μετακινούμενο από το Βόρειο Στόλο στο Στόλο του Ειρηνικού. Εκεί θα ενταχθεί στην 25η μοίρα υποβρυχίων (με βάση τη χερσόνησο Καμτσάτκα) και θα ξεκινήσει τις περιπολίες αμυντικής ετοιμότητας στη νέα γεωγραφική ζώνη. Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, την ίδια διαδρομή θα πραγματοποιήσει και το πυρηνικό υποβρύχιο «Vladimir Monomakh».
