Από τον 12ο-13ο αιώνα, τα εδάφη των Καρέλιων αποτελούσαν τμήμα της μεσαιωνικής Ρωσίας. Το 1227, οι Καρέλιοι ασπάστηκαν την Ορθοδοξία και μετά εντάχθηκαν στη Ρωσία.
Ο λαός των Καρέλιων έλκυε την καταγωγή του από την περιοχή Λαχντενπόχιε, το ιδανικό μέρος για βιοτεχνικές δραστηριότητες και διαμονή, εκεί όπου τα μακριά φιόρδ της λίμνης Λάντογκα έτεμναν βαθιά το ηπειρωτικό τμήμα, γεμάτα από μικρά και μεγάλα νησιά. Αυτή η περιοχή, η οποία βρίσκεται στη βορειοδυτική ακτή της λίμνης Λάντογκα, συνορεύει με τη Φιλανδία.
Οι συχνές επιδρομές των γειτονικών κρατών ανάγκαζαν να τους Καρέλιους να κτίζουν τα σπίτια τους σε υψώματα, συνήθως σε απόκρημνα σημεία σε απότομες πλαγιές, ώστε να είναι ορατές από μακριά τα εχθρικά στρατεύματα. Γνωστότεροι οικισμοί, στους οποίους όταν χρειαζόταν, έβρισκε καταφύγιο ο αγροτικός πληθυσμός της περιοχής, ήταν οι Λιναβουόρι και Λιναμιάκι, δηλαδή υπερυψωμένο φρούριο.
Λαχντενπόχιε
Πηγή: Lori/Legion-Media
Στο Λαχντενπόχιε βρίσκεται το παλαιότερο οικιστικό συγκρότημα των αρχαίων Καρέλιων του πρώιμου Μεσαίωνα. Αρχαιολογικά ευρήματα υπάρχουν εδώ σχεδόν σε κάθε βήμα. Οι ντόπιοι βρίσκουν μέχρι σήμερα είτε κάποιο βραχιόλι του 10ου αιώνα, είτε ένα δόρυ με μεταλλική μύτη.
Το διάστημα μεταξύ 9ου και 12ου αιώνα εμφανίστηκε στο Λαχντενπόχιε η εθνότητα «Κορέλα», προγονική των σύγχρονων Καρέλιων. Την περίοδο αυτή δημιουργήθηκαν πολυάριθμοι οικισμοί. Ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένα ήταν τα περίχωρα των σύγχρονων οικισμών Κουρκιγιόκι, Τίουρουλα και Σόρταβαλα (η κωμόπολη Πάασο).
Πηγή: Lori/Legion-Media
Ο Κουρκιγιόκι (σε μετάφραση από τη γλώσσα της Καρελίας σημαίνει «ποταμός των γερανών»), που βρίσκεται σε απόσταση 42 χλμ. από την πόλη Λαχντενπόχιε, είναι ένας μοναδικός οικισμός γύρω απ’ τον οποίο δημιουργήθηκαν μεσαιωνικά κάστρα και κωμοπόλεις. Οι πιο γνωστές απ’ αυτές είναι οι Λιναβουόρι, Λιναμιάκι και Γιααμιάκι. Στην Κουρκιγιόκι κάθε καλοκαίρι τον Ιούλιο διεξάγεται το εθνογραφικό φεστιβάλ «Κοιτίδα του λαού της Καρελίας» (Karjalan kansan pesa).
Ορισμένα μνημεία της αρχαιότητας μπορεί να τα δει κανείς όταν η στάθμη του νερού στη λίμνη Λάντογκα κατεβαίνει. Όπως για παράδειγμα τα απομεινάρια της πέτρινης γέφυρας σε απόσταση τριών χιλιομέτρων από τον Κουρκιγιόκι, στο νησάκι Κανανσάαρι. Ως τον 16ο αι. στο νησί λειτουργούσε μοναστήρι, το οποίο κατέστρεψαν οι Σουηδοί. Οι μοναχοί βύθισαν τα εκκλησιαστικά κειμήλια σε άλλη ακτή του στενού ενώ τις καμπάνες τις μετέφεραν στη Λάντογκα. Το 2000 στο Κανανσάαρι, τοποθέτησαν σε ανάμνηση του κατεστραμμένου μοναστηριού και καθαγίασαν ένα σταυρό για προσκύνημα.
Το φρούριο Πάασο, είναι το περίφημο οχυρωματικό έργο των αρχαίων Καρέλιων. Από την απόκρημνη κορυφή του βουνού Πάασο, το οποίο βρίσκεται δίπλα από την Σόρταβαλα, είναι καταπληκτική η θέα στον ποταμό Χελιούλιανιοκι και στις βαθιές κοιλάδες που μετατρέπονται σε μικρά βουνά, τα οποία ακολουθούν το ένα το άλλο. Κάποτε στους πρόποδες υπήρχαν εκτάσεις κατάλληλες για γεωργία, τα ποτάμια συνέδεαν τους οικισμούς με τη λίμνη Λάντογκα και με απομακρυσμένες στην ενδοχώρα περιοχές. Τον 13ο αι. το Πάασο, το οποίο πιθανότατα κατέστρεψαν οι Σουηδοί, εγκαταλείφθηκε από τους κατοίκους του.Στον αρχαίο οικισμό Κουουπάλα, ο οποίος φημιζόταν για τους ικανότατους κυνηγούς γερακιών, βρίσκεται το «Παγωμένο βουνό» Γιααμιάκι. Στη βόρεια πλαγιά του, στη χαράδρα, ο πάγος διατηρείται ως το τέλος του καλοκαιριού. Το βουνό είναι ψηλό και από την κορυφή του η θέα των περιχώρων κόβει την ανάσα. Ο τοπικός αρχαίος οικισμός με τα αμυντικά τείχη του έχει διατηρηθεί πολύ καλά.
Μέχρι τη Σόρταβαλα μπορεί να φτάσει κανείς με το λεωφορείο της γραμμής από το Πετροζαβόντσκ (η απόσταση είναι 284 χλμ.) ή με ΙΧ από το Βαλαάμ, διανύοντας μόλις 40 χλμ.
Περιοχή Πούντοζ
Μια βραχογραφία στην περιοχή Πούντοζ. Πηγή: Shutterstock/LegionMedia
Τα περισσότερα ανάγλυφα στους βράχους βρίσκονται στα ακρωτήρια Πέρι Νος και Μπέσοβ Νος (Μύτη του Δαίμονα). Η τελευταία δεν ονομάστηκε έτσι τυχαία, καθώς σ’ ένα βράχο της λίμνης Ονέγκα έχει χαραχτεί η εικόνα ενός όντος μεταξύ ανθρώπου και δαίμονα, το σώμα του οποίου πάνω στην πέτρα διαπερνά μια ρωγμή. Ο θρύλος αναφέρει ότι αν κοιτάξεις για ώρα το σχέδιο μπορεί να χάσεις την ηρεμία σου ή να υποστείς διάφορα κακά.Η περιοχή Πούντοζ είναι και αυτή πλούσια από αρχιτεκτονικές δημιουργίες των αρχαίων Καρέλιων. Στο μέρος αυτό, στη λίμνη Ονέγκα, οι λιγοστοί ταξιδιώτες μπορούν να θαυμάσουν τη θέα του «Λίθινου Βιβλίου του Βορρά», ένα πλήθος από βραχογραφίες που εμφανίστηκαν πριν από 6-7 χιλιάδες χρόνια, πριν δηλαδή από τις αιγυπτιακές πυραμίδες. Οι βραχογραφίες της Καρελίας έχουν δημιουργηθεί σε μέρη καταπληκτικής ομορφιάς, όπως σε τεράστιες επίπεδες πέτρες και σε νησίδες που περιβάλλονται από δάσος. Σε έκταση 21 χλμ., από τις εκβολές του ποταμού Βόλντα ως τα νησιά Μπολσόι (Μεγάλη) και Μάλι (Μικρή) Τούρια, υπάρχουν πάνω από 1200 ανάγλυφα. Στις βραχογραφίες εικονίζονται ψάρεμα, κυνήγι ελαφιών και γεγονότα της καθημερινής ζωής.
Η πρόσβαση στις βραχογραφίες μπορεί να πραγματοποιηθεί με πλοιάριο από το Πετροζαβόντσκ ως τον συνοικισμό Σάλσκι. Εκεί, υπάρχει έντονη αλιευτική δραστηριότητα, γι’ αυτό και τα σκάφη είναι αρκετά. Θα σας μεταφέρουν ως τα ακρωτήρια Μπέλι Νος, Γκάζηι, Κλαντόβες ή το Πέρι Νος. Με αυτοκίνητο φτάνετε ως την πόλη Πούντοζ, και πιο πέρα στο χωριό Κόρσεβο αφήνετε το αυτοκίνητο. Να φτάσουν ως τις βραχογραφίες διανύοντας 15 χλμ. κακοτράχαλου δρόμου μπορούν στις περισσότερες περιπτώσεις μόνο οι λάτρεις του πεζού τουρισμού.
Λίμνη Ονέγκα
Ακόμη και αν δεν επισκεφθείτε τις βραχογραφίες της Καρελίας, αξίζει τον κόπο να κατευθυνθείτε βόρεια, στις βραχογραφίες της Λευκής θάλασσας. Μεταξύ αυτών των εικόνων οι Καρέλιοι έφτιαξαν και μια σε έναν μεγάλο βράχο που απεικονίζει έναν χιονοδρόμο. Θεωρείται ότι είναι η πρώτη αναφορά του αθλήματος της χιονοδρομίας παγκοσμίως.
Ηλιοβασίλεμα στη λίμνη Ονέγκα. Πηγή: ITAR-TASS
Η λίμνη Ονέγκα ήταν η σημαντικότερη για τους αρχαίους Καρέλιους, αλλά και για τους σημερινούς ευρωπαίους. Είναι η δεύτερη μεγαλύτερη λίμνη γλυκού νερού της Ευρώπης, η οποία μάλιστα όσον αφορά ορισμένους συντελεστές είναι καθαρότερη ακόμη και από τη Βαϊκάλη. Ρηχή λίμνη (μόλις 120 μέτρα συγκριτικά με τα 1642 μ. του μέγιστου βάθους της Βαϊκάλης), η Ονέγκα απορροφά πάνω από 110 ποτάμια και ξεκινά απ’ αυτήν μόνο ένα, το Σβιρ. Το στενό επίμηκες περίγραμμα της λίμνης περιλαμβάνει ψηλές βραχώδεις ακτές, οι οποίες σχηματίζουν πολυάριθμα νησιά.
Στην ανατολική ακτή της λίμνης Ονέγκα, στο ακρωτήρι Μούρομ, βρισκόταν το ανδρικό μοναστήρι της Κοιμήσεως (Ουσπένσκι) του Μούρομ, το οποίο είχε ιδρυθεί το 1350 από τον Λάζαρο Μούρομ. Τα οστά του βρίσκονται στο ιερό του ναού της Βαπτίσεως, που κι αυτό είχε δημιουργηθεί από τον ίδιο. Το 1918 το μοναστήρι έκλεισε, και αναστηλώθηκε μόλις το 1991.
Ολόνετς
Πηγή: Lori/Legion-Media
Το μοναδικό μέρος στην περιοχή της Καρελίας, όπου οι Καρέλιοι αποτελούν την πλειοψηφία του πληθυσμού, είναι η περιοχή Ολόνετς. Η πιο διαδεδομένη διαδρομή περνά μέσα από μικρά χωριά της νότιας Καρελίας, τα οποία έχουν διατηρήσει την καθημερινότητα της εποχής της εκτροφής ελαφιών. Εδώ βρίσκεται και το χωριό των κοσμηματοποιών Γιούργκιλιτσα, και η Κούιτεζα, το χωριό των κυνηγών και των ψαράδων, καθώς και η Μπολσάγια Σέλγκα με τα χαρακτηριστικά παλαιότατου τύπου χωριατόσπιτα.
Το Ολόνετς είναι μια πόλη στην οποία πραγματοποιούνται πολλά φεστιβάλ. Το φθινόπωρο διεξάγεται εδώ το φεστιβάλ ποίησης και εθνικής ενδυμασίας της Καρελίας, το χειμώνα επιλέγουν ποιος θα γίνει ο Πακάινε, δηλαδή ο Άγιος Βασίλης της Καρελίας, αν και στην πραγματικότητα αυτός δεν είναι γεροντάκι παρά ένα σκανταλιάρικο παιδί. Την άνοιξη γίνεται το φεστιβάλ «Η πρωτεύουσα του ελαφιού και της χήνας», ενώ το καλοκαίρι το γαλακτοκομικό με την ονομασία «Παρέλαση των αγελάδων».
Από το Πετροζαβόντσκ ως το Ολόνετς μπορεί να φτάσει κανείς με το τρένο ή το λεωφορείο, με την απόσταση να είναι 153 χλμ. Απευθείας σιδηροδρομικά και οδικά δρομολόγια υπάρχουν και από την Αγία Πετρούπολη (148 χλμ.).
