Τό τέλος ένός κόμματος

Απόψε σε μία ιστορική και τελευταία συνεδρίαση η Κεντρική Πολιτική Επιτροπή του ΣΥΝ αναμένεται να αποφασίσει με μεγάλη πλειοψηφία τη σύγκληση του διαρκούς συνεδρίου, την ερχόμενη Κυριακή, και εκεί θα οριστικοποιηθεί η αυτοδιάλυση του κόμματος. Αυτή η επιλογή τουλάχιστον για την ηγεσία της Κουμουνδούρου έχει έναν σημαντικό συμβολικό χαρακτήρα, καθώς η αυτοδιάλυση του «βασικού πολιτικού μετόχου» του ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί μία ανεπιφύλακτη «ψήφο εμπιστοσύνης και αποκλειστικής ένταξης» στο νέο ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ, που πρόκειται να ιδρυθεί στο συνέδριο του Ιουλίου. Πέρα από τους συμβολισμούς -καθώς τυπικές εκκρεμότητες, όπως η μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων του ΣΥΝ στο νέο κόμμα, θα υπάρξουν για κάποιο διάστημα- η ουσία βρίσκεται στην πρόθεση του Αλέξη Τσίπρα ο ΣΥΡΙΖΑ «να ανεβάσει ταχύτητα», καθώς, όπως λένε στενοί συνεργάτες του, «με τους γνωστούς ρυθμούς του χώρου μας» είναι πολύ πιθανό οι εξελίξεις να προσπεράσουν τον πολιτικό σχεδιασμό της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Και ο συμβολισμός και η ουσία δεν βρίσκουν σύμφωνους πολλούς από τους παλιούς «μικρούς πολιτικούς μετόχους» του ΣΥΡΙΖΑ, όπως η Διεθνιστική Εργατική Αριστερά και το ΔΗΚΚΙ, που δεν δείχνουν διατεθειμένοι να ακολουθήσουν το παράδειγμα του ΣΥΝ και να αυτοδιαλυθούν. Στην… κόντρα βρίσκεται και το Αριστερό Ρεύμα του ΣΥΝ (απόψε αναμένεται να επιλέξει το «λευκό» ή να απόσχει από την ψηφοφορία για την αυτοδιάλυση), με τον Παναγιώτη Λαφαζάνη να κοιτάζει προς το ιδρυτικό συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ και το πώς θα μπορέσει να συγκροτήσει μία ισχυρή και παρεμβατική νέα εσωκομματική μειοψηφία. Όλα αυτά όμως αφορούν μία άλλη ιστορία, αυτή του ενιαίου ΣΥΡΙΖΑ, που θα αρχίσει να γράφεται από τις 14 Ιουλίου, όταν πια δεν θα υπάρχει πουθενά στην Ελλάδα κομματική ταμπέλα του ΣΥΝ.

Οι τέσσερις πρόεδροι
- Η Μαρία Δαμανάκη (1992-1993) αποχώρησε από το ΣΥΝ το φθινόπωρο του 2003 και στις εθνικές εκλογές του 2004 συμμετείχε και εκλέχθηκε στη Βουλή με το ψηφοδέλτιο του ΠΑΣΟΚ. Το 2009 επανεκλέχθηκε πάλι με το ψηφοδέλτιο του ΠΑΣΟΚ και έως σήμερα είναι επίτροπος Θαλάσσιας Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
- Ο Νίκος Κωνσταντόπουλος (1993-2004) αποχώρησε από την «ενεργή πολιτική» ζωή του ΣΥΝ στις εκλογές του 2007 και επανήλθε κατά τη διάρκεια της εσωκομματικής σύγκρουσης Τσίπρα - Αλαβάνου παίρνοντας σαφή θέση υπέρ του πρώτου. Σήμερα είναι επικεφαλής της «επιτροπής σοφών» του ΣΥΡΙΖΑ για τη μεταρρύθμιση του κράτους και των θεσμών.
- Ο Αλέκος Αλαβάνος (2004-2008) αποστασιοποιήθηκε από το ΣΥΝ στο διαρκές-προγραμματικό συνέδριο του κόμματος το Φεβρουάριο του 2009. Στις περιφερειακές εκλογές του 2010 αποχώρησε και από το ΣΥΡΙΖΑ. Σήμερα είναι επικεφαλής του Μετώπου Αλληλεγγύης Ανατροπής και έχει ανακοινώσει πως στις ευρωεκλογές του 2014 θα συμμετάσχει με το σχήμα «Σχέδιο Β».
- Ο Αλέξης Τσίπρας (2008-2013) είναι ο τελευταίος πρόεδρος του ΣΥΝ. Εκλέχθηκε σε αυτή τη θέση στο 5ο τακτικό συνέδριο του κόμματος και επανεκλέχθηκε στο 6ο έκτακτο. Σήμερα είναι ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ.   
 
 Από την εκλογή Κωνσταντόπουλου στην αποχώρηση Κουβέλη
- Το Δεκέμβριο του 1993 διεξάγεται έκτακτο συνέδριο του ΣΥΝ μετά την αποτυχία στις εκλογές του Οκτωβρίου να μπει το κόμμα στη Βουλή και την παραίτηση της Μαρίας Δαμανάκη. Στον πρώτο γύρο τη θέση του Νο1 διεκδικούν ο Αλέκος Αλαβάνος, ο Φώτης Κουβέλης, ο Νίκος Κωνσταντόπουλος και ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης. Στο δεύτερο γύρο περνούν ο Αλέκος Αλαβάνος με τη στήριξη του Αριστερού Ρεύματος και ο Νίκος Κωνσταντόπουλος, που με την υποστήριξη όλων των άλλων δυνάμεων του κόμματος εκλέγεται πρόεδρος του ΣΥΝ.
- Στα τέλη του 2003 έπειτα από πολύμηνες ζυμώσεις στο Χώρο Διαλόγου της Αριστεράς ο Νίκος Κωνσταντόπουλος δίνει το πράσινο φως, ώστε ο ΣΥΝ να ενταχθεί στην εκλογική συμμαχία του Συνασπισμού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, στον οποίο συμμετέχουν ακόμη οι Ενεργοί Πολίτες, η Διεθνιστική Εργατική Αριστερά και η ΑΚΟΑ. Στην πρώτη εκλογική εμφάνισή του το Μάρτιο του 2004 ο ΣΥΡΙΖΑ παίρνει 3,26%, ενώ λίγους μήνες αργότερα, στις ευρωεκλογές του Ιουνίου, η συμμαχία «αναστέλλεται» και ο ΣΥΝ κατεβαίνει μόνος του στις ευρωκάλπες.
- Το Σεπτέμβριο του 2008 εμφανίζεται το πρώτο σοβαρό ρήγμα στις σχέσεις του προέδρου του ΣΥΝ Αλέξη Τσίπρα και του προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ Αλέκου Αλαβάνου. Το ρήγμα μεγαλώνει μετά το κακό αποτέλεσμα στις ευρωεκλογές του 2009 και οι σχέσεις Τσίπρα - Αλαβάνου μπαίνουν σε φάση ανοιχτής σύγκρουσης. Με τον Αλέκο Αλαβάνο να δηλώνει «απλό μέλος του ΣΥΡΙΖΑ», το συμμαχικό σχήμα κατεβαίνει στις εθνικές εκλογές του 2009 με 11(!) επικεφαλής και ο Αλέξης Τσίπρας εκλέγεται από τους βουλευτές του πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ.
- Τον Ιούνιο του 2010 διεξάγεται το 6ο έκτακτο συνέδριο του ΣΥΝ και εκδηλώνεται η «κυοφορούμενη» επί μήνες διάσπαση του κόμματος, με τον Φώτη Κουβέλη να αποχωρεί μαζί με το 30% των συνέδρων και τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Θανάση Λεβέντη, Νίκο Τσούκαλη και Γρηγόρη Ψαριανό. Έναν μήνα μετά ιδρύεται το κόμμα της Δημοκρατικής Αριστεράς.