13/10/2016
13 Οκτωβρίου 1904: ο θάνατος του Παλληκαριού.
Τού Νίκου Παπαγεωργίου:
Ο Παύλος Μελάς βρήκε ηρωικό θάνατο στα άγια χώματα της Μακεδονικής γης, κτυπημένος από τούρκικο βόλι στις 13 Οκτωβρίου του 1904. Υπήρξε ο πρωτοπόρος του Μακεδονικού αγώνα και γι’ αυτόν τον λόγο πέρασε στην ιστορία ως η μεγάλη εκείνη μορφή που άνοιξε τον δρόμο για την απελευθέρωση της Μακεδονίας. Γεννήθηκε τον Μάρτιο του 1870 στην Μασσαλία όπου ήταν και οι εργασίες του πατρός του Μιχαήλ Μελά. Του έδωσαν το όνομα «Παύλος», θέλοντας να τιμήσουν έναν θείο του πατέρα του, που είχε πέσει ηρωικά κατά την διάρκεια της πολιορκίας του Μεσολογγίου. Από μικρή ηλικία του άρεσε η στρατιωτική ζωή και γι’ αυτόν τον λόγο καθ’ όταν και έκανε σχέδια προκειμένου να καταταγεί στον στρατό. Σκεπτόταν να καταταγεί εθελοντής ή να βγει αντάρτης στα σκλαβωμένα Ελληνικά εδάφη και να αγωνιστεί για την ελευθερία τους. Στα 1866 έδωσε εξετάσεις και εισήλθε στην Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων σε ηλικία μόλις 16 ετών. Το 1892 ήταν η μεγάλη στιγμή της νεανικής του ζωής. Νυμφεύεται την φίλη των παιδικών του χρόνων την Ναταλία Δραγούμη. Ήταν κόρη του πολιτικού από το Βογατσικό της Μακεδονίας. Ο γάμος του αυτός έμελλε να παίξει σημαντικό ρόλο στην μετέπειτα ζωή του. Στο αρχοντικό της οικογένειας Δραγούμη, οι οποίοι είχαν παλαιούς αγωνιστικούς δεσμούς με την Μακεδονία, άκουσε για τα δεινά των κατοίκων της από τους Τούρκους και από τις συμμορίες των βούλγαρων κομιτατζήδων. Αμέσως άναψε μέσα του η σπίθα για την απελευθέρωση της πολύπαθης αυτής σκλαβωμένης Ελληνική γης. Οι Μακεδόνες χρόνια ολόκληρα ζούσαν καθημερινά κάτω από τον εφιάλτη των κομιτατζήδων ενώ οι Τούρκοι έκανα πως δεν καταλάβαιναν. Οι Ελληνικοί πληθυσμοί ήταν ανυπεράσπιστοι στο μαχαίρι των συμμοριτών και το αίμα τους έρεε σαν χείμαρρος, ποτίζοντας τα σκλαβωμένα άγια χώματα της Μακεδονίας. Ως πότε λοιπόν αυτοί οι Έλληνες θα υπέφεραν; Πότε οι σφαγές και οι λεηλασίες θα έπαιρναν ένα τέλος; Ως πότε θα έμεναν αφημένοι στην τύχη τους, περιμένοντας κάποια βοήθεια από την ελεύθερη πατρίδα; Κάποιος θα έπρεπε να ασχοληθεί και με αυτούς. Κάποιος έπρεπε να αγωνισθεί, να τους δώσει κουράγιο, να τους δώσει ελπίδα για λευτεριά. Αυτός ο άνθρωπος λοιπόν ήταν ο Παύλος Μελά. Έκανε σκοπό της ζωής του την απελευθέρωση της Μακεδονίας. Τον Φεβρουάριο του 1904 ξεκινά το πρώτο ταξίδι του στην Μακεδονία προκειμένου να γνωρίσει καταστάσεις και πρόσωπα και να μελετήσει επί τόπου την μορφή που θα έπρεπε να έχει ο απελευθερωτικός αγώνας. Τέσσερις μήνες αργότερα θα έκανε το δεύτερο ταξίδι του στην Μακεδονία, για να ξαναγυρίσει οριστικά πια εκεί, αναλαμβάνοντας το τιτάνιο έργο της απαλλαγής της Μακεδονικής γης από τις βουλγαρικές συμμορίες των κομιτατζήδων. Το βράδυ της 17ης Αυγούστου του 1904 αποχαιρέτησε φυλώντας συγκινημένος την γυναίκα του Ναταλία και τα δύο μικρά παιδιά του. Αλλοίμονο όμως, αυτός θα ήταν και ο τελευταίος αποχαιρετισμός. Ο Παύλος Μελάς, ο θρυλικός μακεδονομάχος Μίκης Ζέζας, έβλεπε για τελευταία φορά τα αγαπημένα του πρόσωπα. Σαν να γνώριζε ότι δεν θα επιστρέψει και πάλι στο σπίτι του, στην οικογένεια του ,ο αποχαιρετισμός αυτός είχε μεγά.
