Τού Νίκου Μαστοράκη:
Προσπαθησα να ανατρεξω στην ιστορια της ευχης. Ποιος, ποτε, πως και γιατι πρωτοειπε "χρονια πολλα;" και γιατι, ενω ολοι αντιλαμβανομαστε την ανεδαφικοτητα της ευχης, συνεχιζουμε να τη χρησιμοποιουμε; Βρηκα διαφορες εκδοχες, ολες χαρακτηριστικες αλλα οχι πειστικες. Λενε, π.χ., οτι εκει γυρω στο 1819, σε μια περιοδο που οι Ελληνες συμπληρωναν 400 χρονια εκτουρκισμου τους, ενας [μετεπειτα] ηρωας της επαναστασης, εν μεσω οινοποσίας, ρωτησε συναδελφο του [μετεπειτα] οπλαρχηγο: "Ωρε ποσο αντεχουμε τον Τουρκικο ζυγο;" κι εκεινος που ειχε χασει τον λογαριασμο απαντησε "Χρονια πολλα..." Αυτη, λενε, ηταν και η σπιθα που εβαλε φωτια στο βραδυκαυστο φυτιλι της επαναστασης του '21. Απο στομα σε στομα, η φραση "χρονια πολλα" εγινε συνθημα, ευχη για φτού ξελευτερία και, φυσικα, καθιερωθηκε μετα για καθε ειδους γιορτη. Αλλες εκδοχες, λενε πως η χρονολογια ειναι σωστη, αλλα ο διαλογος ηταν διαφορετικος: "Ωρε ποσο καιρο εχεις να πας με γυναικα;" "Χρονια πολλα..." Η ιστορια επισης μας λεει, δια μεσου των αιωνων, πως ολες οι προσπαθειες να εφευρεθουν νεες ευχες σε αντικατασταση του "χρονια πολλα" επεσαν στο κενο και ετσι το "χρονια καλα" δεν χρησιμοποιειται συχνα, ενω το "χρονια ψηλα" η "χρονια ψιλα" απετυχαν παταγωδως, το ιδιο και καθε θλιβερη αποπειρα ανακυκλωμενων ευχων SMS που στελνουν συνηθως μαζικα οι αποτυχημενοι πολιτικοι στα κινητα ψηφοφορων. Ετσι, ενω το "χρονια πολλα" πρεπει να αποφευγεται σε πολλες περιπτωσεις (δεν το λες, π.χ., σε ενα δικτατορα η σε κυβερνηση Συριζα) μοιραια ειναι η συντομοτερη και εμφανως πολυμεταχειρισμενη ευχη, μερες σαν κι αυτην.
Χρονια σας πολλα, λοιπον, πολυτιμοι μου Φουμπουμπουκες και Φουμπουμπουκοι, και σ' αυτα τα πολλα χρονια που ευχομαι να ζησετε, προσθεστε την ποιοτητα ζωης, την εμμονη στο καλυτερο, την απαιτηση για αισθητικη, τον παθιασμενο ερωτα, την ασυμμετρη και ασυμβιβαστη αγαπη και τη συνεχη δουλεια και θα τα κανετε χρονια προοδευτικα καλυτερα.
